فیلم Ratcatcher 1999

تماشای این فیلم برایم تا حدی عجیب بود چون کمی از شخصیت «جیمز» (ویلیام اِیدی) کوچک‌تر بودم و در گلاسگو در دهه ۱۹۷۰ زندگی می‌کردم. یادم می‌آید اعتصاب نه‌هفته‌ای کارگران جمع‌آوری زباله که کوهی از آشغال را در همه‌جا برجای گذاشت. ما در یک آپارتمان یک‌خوابه‌ی پر از موش زندگی می‌کردیم؛ دقیقاً مشابه آنچه در ساختمان‌های اجاره‌ای فیلم نشان داده می‌شود، و آن کانال —...

تماشای این فیلم برایم تا حدی عجیب بود چون کمی از شخصیت «جیمز» (ویلیام اِیدی) کوچک‌تر بودم و در گلاسگو در دهه ۱۹۷۰ زندگی می‌کردم. یادم می‌آید اعتصاب نه‌هفته‌ای کارگران جمع‌آوری زباله که کوهی از آشغال را در همه‌جا برجای گذاشت. ما در یک آپارتمان یک‌خوابه‌ی پر از موش زندگی می‌کردیم؛ دقیقاً مشابه آنچه در ساختمان‌های اجاره‌ای فیلم نشان داده می‌شود، و آن کانال — خوب، یک تله مرگ متروکه، پوشیده از گیاهان و محل شیوع بیماری بود که مدت‌ها رها شده بود. آن زمان زمین‌های بایر فراوان بودند — جاهایی که بمب خورده و پس از جنگ پاک‌سازی شده بود — و ما بچه‌ها آنجا بازی می‌کردیم. هیچ‌کس اتومبیل یا تلفن نداشت — حتی ماشین لباسشویی هم نبود — پس وقتی او برای بازی بیرون می‌رفت، عجیب نبود که شلوارهایش را داخل چکمه‌های لاستیکی‌اش فرو کند! البته کانال برای او و دوستش رایان (توماس مک‌تگارت) بسیار سرد به‌نظر می‌رسید، اما آن‌ها آنجا مشغول ور رفتن بودند که تراژدی رخ می‌دهد. این حادثه پایه و اساس این داستان مشاهده‌گرانه و جذاب را می‌سازد: زندگی او با پدر همیشه مست اما هرگز خشونت‌گرایش (تامی فلاناگان)، مادری دلسوز اما قاطع (مندِی متیوز) و خواهر کوچک‌ترش. تصویربرداری فیلم به‌طرز قدرتمندی نکبت و تنگدستی‌ای را که در آن زندگی می‌کنند نشان می‌دهد، و در عین حال امید دائمی‌شان را به آمدن مأموران شهرداری و پیشنهاد خانه‌ای جدید در حومه شهر به تصویر می‌کشد — جایی که جیمز آرزو دارد وان لوله‌کشی‌شده‌ای داشته باشد و بتواند در کشتزار ذرت بازی کند. او با مارگارت آن (لی‌آن مالِن) که دختر کمی بزرگ‌تری است دوست می‌شود؛ دختری که بخش زیادی از وقتش را صرف دادن اولین تجربه‌های جنسی نسبی به دوستانش در آپارتمان یا توالت خانه‌اش می‌کند. شانه‌ی شپش، به شکلی غیرمنتظره، تبدیل به وسیله‌ای رمانتیک می‌شود: آن‌ها با آن و مقداری زیاد صابون کاربولیک سوزاننده، پیوندی، رفاقتی و لحظاتی واقعی از محبت را کشف می‌کنند. ایدی اینجا بسیار خوب است؛ بازی‌اش خیلی طبیعی‌ست و همراهی فلاناگان در نقش پدر همیشه مست اما غیراحساساتی، اجرای متین متیوز و بازی درگیرکننده و تأثیرگذار همسایه‌ی او کِنی (جان میلر) که دچار ناتوانی ذهنی است، تصویری از خانواده و جامعه‌ای ارائه می‌دهد که اغلب با الفاظ رکیک صحبت می‌کند اما هنوز آرامش اخلاقی و حس حمایت از یکدیگر را حفظ کرده‌اند. ما هرگز جامعه‌ای نبودیم که محبت را به‌صورت احساساتی نشان دهیم و با تقریباً هیچ تکنولوژی‌ای برای اتکا، خودمان سرگرمی می‌ساختیم — هرچند امروز آن سرگرمی‌ها ممکن است آلوده و خطرناک به‌نظر برسند. لین رمزی این زندگی سخت شهری را با قدرت و باورپذیری به تصویر می‌کشد و در عین حال به کنایه‌ها و طنازی ساکنان شهر نیز اشارات باز و جذابی دارد. محله‌های دولتی گلاسگو در سال ۱۹۷۳ جای دلپذیری برای زندگی نبودند، اما همه در یک وضعیت مشترک بودند — و این موضوع در این جستجوی تأثیرگذار برای امید، آزادی و کمی آب گرم به‌خوبی نمایش داده می‌شود.