بیوگرافی
جیووانی «نانی» مورتّی (تلفظ ایتالیایی: [ˈnanni moˈretti]; زاده ۱۹ اوت ۱۹۵۳، برونیکو) کارگردان، تهیهکننده، فیلمنامهنویس و بازیگر ایتالیایی است. برنده نخل طلا در سال ۲۰۰۱، و در سال ۲۰۱۲ رئیس هیئت داوران جشنواره فیلم کن بود. فیلمهای او جوایزی از جمله نخل طلا در جشنواره فیلم کن ۲۰۰۱ برای «اتاق...
جیووانی «نانی» مورتّی (تلفظ ایتالیایی: [ˈnanni moˈretti]; زاده ۱۹ اوت ۱۹۵۳، برونیکو) کارگردان، تهیهکننده، فیلمنامهنویس و بازیگر ایتالیایی است. برنده نخل طلا در سال ۲۰۰۱، و در سال ۲۰۱۲ رئیس هیئت داوران جشنواره فیلم کن بود. فیلمهای او جوایزی از جمله نخل طلا در جشنواره فیلم کن ۲۰۰۱ برای «اتاق پسر» (The Son's Room)، خرس نقرهای در جشنواره فیلم برلین ۱۹۸۶ برای «مسا تمام شده» (The Mass Is Ended) و شیر نقرهای در جشنواره ونیز ۱۹۸۱ برای «خوابهای شیرین» (Sweet Dreams) کسب کردهاند، و همچنین سه بار جایزه دیوید دی دوناتلو برای بهترین فیلم را دریافت کرده است (برای «خاطرات عزیز» (Caro diario) در ۱۹۹۴، «اتاق پسر» در ۲۰۰۱ و «ایل کایمانو» (Il caimano) در ۲۰۰۶).
مورتّی در برونک، ایتالیا، از والدینی رومی که هر دو معلم بودند به دنیا آمد. پدرش، لوئیجی مورتّی، اپیگرافیست فقید و استاد زبان یونانی در دانشگاه ساپینزا رم بود. برادرش فرانکو مورتّی پژوهشگر ادبیات است. در دوران کودکی مورتّی دو علاقهاش را کشف کرد: سینما و واترپلو. پس از پایان تحصیلات، حرفهای را بهعنوان تهیهکننده دنبال کرد و در سال ۱۹۷۳ اولین دو فیلم کوتاهش را کارگردانی کرد: Pâté de bourgeois و The Defeat (La sconfitta). در سال ۱۹۷۶ نخستین فیلم بلند نانی مورتّی، Io sono un autarchico (I Am Self-Sufficient)، اکران شد. در ۱۹۷۸ او فیلم Ecce Bombo را نوشت، کارگردانی و در آن نقشآفرینی کرد؛ این فیلم داستان دانشجویی را روایت میکند که با اطرافیانش مشکل دارد و در جشنواره کن نمایش داده شد. فیلم Sogni d'oro برنده شیر نقرهای در سیوهشتمین دوره جشنواره بینالمللی فیلم ونیز شد. La messa è finita برنده خرس نقرهای — جایزه ویژه هیئت داوران — در سیوششمین جشنواره بینالمللی فیلم برلین شد. او احتمالاً بیشتر بهخاطر فیلمهایش شناخته میشود: Caro diario (خاطرات عزیز، ۱۹۹۳؛ که در ۱۹۹۸ دنبالهای با نام Aprile داشت) و La stanza del figlio (اتاق پسر، ۲۰۰۱) که دومی نخل طلا را در جشنواره کن ۲۰۰۱ بهدست آورد.
مورتّی گاهی بازیگران مشخصی را در فیلمهایش چندین بار بهکار گرفته است که معمولاً نقشهای فرعی دارند. پدرش لوئیجی در شش فیلم حضور دارد، داریو کانتارِلی و مائورو فابرِتی در پنج فیلم، آنتونیو پترچلی در چهار فیلم. بازیگران برجسته ایتالیایی که او بهطور مکرر بهکار گرفته شامل سیلویو اورلاندو است که در پنج فیلم حضور داشته (از جمله نقش اصلی در Il caimano) و لائورا مورانته که در Sogni d'oro، Bianca و اتاق پسر بازی کرده است. بازی او در واترپلو در رده B قهرمانی ایتالیا بعدها الهامبخش فیلم او Palombella Rossa شد («palombella» که بهطور لفظی به معنی «کبوتر کوچک» است، به نوعی شوت لوپ اشاره دارد). سایر آثارش خارج از اروپا چندان دیده نشدهاند، اما در داخل ایتالیا مورتّی بهعنوان سازنده فیلمهایی با طنز طعنهآمیز و شخصیتهای عجیب و غریب شناخته میشود که معمولاً خودش در آنها بازی میکند. آخرین نقشی که بازی کرد در فیلم Mia Madre (مادرم، ۲۰۱۵) بود. مورتّی همچنین چهرهای صریحاً چپگرا در سیاست است. در سال ۲۰۰۲ او تظاهرات خیابانی علیه دولت سیلویو برلوسکونی سازمان داد. Il caimano (۲۰۰۶) تا حدی درباره جنجالهای برلوسکونی است: در یکی از سه تصویری که از نخستوزیر ایتالیا ارائه میشود، مورتّی خود نقش برلوسکونی را بازی میکند. Aprile نیز به وضعیت سیاسی ایتالیا و دیدگاههای مورتّی درباره آن میپردازد. فیلم او بهنام We Have a Pope در بخش مسابقه جشنواره کن ۲۰۱۱ به نمایش درآمد.
نمایش بیشتر
