انیمیشن Elio 2025

خیلی شگفت‌انگیز و تکیده‌کننده؛ پیکسار هرگز خطا نمی‌کند. الیو، نوجوانی عجیب و کنجکاو، پس از از دست دادن والدینش زیر سرپرستی خالهٔ نظامی‌اش اولگا قرار می‌گیرد؛ زنی که برای دولت در زمینهٔ تحلیل مدارات مداری کار می‌کند و مرتب در مأموریت است. الیو زبانی شخصی برای خود ساخته و شیفتهٔ یافتن حیات بیگانه است. وقتی خبری از پاسخ احتمالی به مأموریت ویجر که سال‌ها پیش فرستاده...

خیلی شگفت‌انگیز و تکیده‌کننده؛ پیکسار هرگز خطا نمی‌کند. الیو، نوجوانی عجیب و کنجکاو، پس از از دست دادن والدینش زیر سرپرستی خالهٔ نظامی‌اش اولگا قرار می‌گیرد؛ زنی که برای دولت در زمینهٔ تحلیل مدارات مداری کار می‌کند و مرتب در مأموریت است. الیو زبانی شخصی برای خود ساخته و شیفتهٔ یافتن حیات بیگانه است. وقتی خبری از پاسخ احتمالی به مأموریت ویجر که سال‌ها پیش فرستاده شده می‌شنود، زندگی‌اش دگرگون می‌شود و ناگهان به یک «کامینیوِرس» رنگارنگ منتقل می‌شود؛ جهانی که ساکنانش گویا صلح، دانش و دوستی را با هم تقسیم می‌کنند. اما تقریباً همه خیرخواه نیستند: گروه خطرناکی به نام گریگون می‌خواهند بپیوندند و وقتی با رد روبه‌رو می‌شوند، تهدید به نابودی می‌کنند — تهدیدی که واقعاً سنگین است. این موجودات هرچند هوشمندند، اما جنگجو نیستند و بنابراین بار گفتگو و توافق بر دوش الیو قرار می‌گیرد تا ارزش خود را ثابت کند. او به ناوگان عظیمی می‌رود، آنجا با گلوردون آشنا می‌شود و خیلی چیزها دربارهٔ دشمن بالقوه و دربارهٔ دوستی و وفاداری می‌آموزد و ماجراجویی‌های پرجنب‌وجوشی را تجربه می‌کنند. در کلیت، چیز تازه‌ای در قصه نیست و ایده‌ها و تکنیک‌هایی از فیلم‌های پیشین بازتولید شده‌اند، اما داستان همچنان لذتبخش و سرگرم‌کننده است و پیامی تأثیرگذار دارد. فیلم کلیشه‌ها را به چالش می‌کشد؛ از مردسالاری و قلدرمآبی تا شیوه‌های فرزندپروری و ابراز محبت. جلوه‌های بصری همان استاندارد بالای همیشگی—روان، خیال‌انگیز و رنگارنگ—را دارند و هیچ‌گاه سادگی مضمونِ اصلی یعنی داستانی دربارهٔ اعتماد و دوستی را تحت‌الشعاع قرار نمی‌دهند. شاید سال دیگر چیزی از آن به‌خاطر نیاورید، اما فیلم از اغراقِ احساسات دوری می‌کند و ترکیبی از تهدیدها، شیطنت‌ها و سکانس‌های جذاب را ارائه می‌دهد. الیو داستانی دلگرم‌کننده و بین‌کهکشانی است که بار دیگر مهارت پیکسار در ساخت فیلم‌هایی خانوادگی با لایه‌های احساسی عمیق‌تر را نشان می‌دهد. بازیگرانِ صداگذاری درخشان‌اند و هر اجرا سرشار از جذابیت و صداقت است، طوری که بینندگان در هر سنی می‌توانند با شخصیت‌ها ارتباط برقرار کنند. موسیقی فیلم، همان‌طور که از این استودیو انتظار می‌رود، نقش مهمی در هدایت سفرِ احساسی دارد و به لطافت لحظات شگفتی، اندوه و شادی را برجسته می‌کند بدون آنکه سنگینی کند. سراسر فیلم حسِ مفرحی دارد و صحنه‌های فضاییِ متعددی برای سرگرم‌کردن کودکان وجود دارد، در حالی که بزرگ‌ترها می‌توانند به مضمونی دربارهٔ تنهایی، غم، و نیاز جهانی به تعلق خاطر بیندیشند. با این حال، الیو به ارتفاعات احساسی یا روایی آثار شاخص پیکسار نمی‌رسد. پیامِ فیلم هرچند مؤثر و قابل‌فهم است، اما بیش از حد کلی طرح شده و اثر شخصی عمیقی بر جای نمی‌گذارد. موضوعات قابلِ ارتباط‌اند، اما فیلم حاضر به کندوکاو عمیق‌تر در ایده‌هایِ بنیادینش نیست و از همین رو از تواناییِ رسیدن به تاثیرِ عمیق‌تر بازمی‌ماند. فیلم لمس‌کننده است، اما بیشتر شبیه اشاره‌ای مهربان تا در آغوش‌گرفتنِ تمام‌عیار. با این حال، الیو افزوده‌ای قابل‌تحسین به کارنامهٔ پیکسار است — احساسی غنی، اجراهایی دلنشین و لحظات صمیمانهٔ کافی برای توجیه این سفر میان ستارگان. (امتیاز: B) الیو (با بازی یونس کیبرب) پسری ۱۱ ساله است که تازه والدینش را از دست داده و زیر سرپرستی خاله‌اش اولگا (زویی سالدانا) قرار گرفته است. اولگا در تحلیل مدارهای مداری کار می‌کند و اغلب غایب است. الیو که احساس می‌کند جایی متعلق به خودش ندارد و کسی او را نمی‌خواهد، در دنیای فراسیاره‌ای آرامش می‌یابد. او به رادیوهای آماتور علاقه‌مند می‌شود و تلاش می‌کند با بیگانگان تماس بگیرد و حتی هر شب آرزو دارد ربوده شود. یک شب بالاخره ربوده می‌شود و با محیطی شگفت‌انگیز و گونه‌های بیگانهٔ بی‌سابقه آشنا می‌گردد. او می‌خواهد برای همیشه بماند تا این‌که به او می‌گویند مردم آنجا فکر می‌کنند او رهبر زمین است. الیو با دروغ به جمع بیگانگان راه می‌یابد، اما برای ماندن باید جانش را به‌خطر اندازد تا آن‌ها را نجات دهد. فیلم با ظرافت به موضوعاتی که از ابتدا مطرح شده برمی‌گردد: الیو پیش از شروع فیلم خانواده‌اش را از دست داده و به‌قدری متفاوت است که دوست چندانی ندارد. فیلم تلاش می‌کند او را در قالب فردی خلاق و دارای تخیلات بزرگ نشان دهد — کسی که زبان مخصوص خودش را ساخته و می‌تواند با دروغ به هر وضعیتی راه یابد — اما اغلب او به‌عنوان فردی ناراحت‌کننده که خالهٔ سخت‌کوش و مهربانش را که فقط می‌خواهد از او حمایت کند تحقیر می‌کند، ظاهر می‌شود. موضوع اصلی، کنار آمدن الیو با فقدان والدین است: او احساس تنهایی، عزت‌نفس پایین و مشکلِ پذیرش دارد. اما فیلم نشان می‌دهد که می‌توان خانوادهٔ جدیدی از دوستان ساخت و شاید هرگز به آن اندازه که فکر می‌کنیم تنها نباشیم. او ابتدا به مدرسهٔ شبانه‌روزی فرستاده می‌شود به‌خاطر رفتارهای غیرقابل‌کنترل و تمایل به خراب‌کاری. در کامینیوِرس با اَبَررایانه‌ای مایع‌گونه به نام OOOOO آشنا می‌شود که از او کپی می‌گیرد و نسخهٔ کپی را به زمین می‌فرستد تا کسی متوجه غیبتش نشود. اما وقتی الیو به دیدار نسخهٔ کپی می‌رود، دوباره حس خانواده با خاله‌اش را تجربه و دلتنگ خانه می‌شود. از نظر بصری، بهترین لحظات فیلم زمانی است که الیو در کامینیوِرس است؛ جایی مملو از رهبران عجیب و غریب از سراسر کهکشان که قصد به اشتراک‌گذاری دانش و شاید جذب رهبران قابل‌احترام دیگر را دارند. این سکانس‌ها پر از موجودات غریب‌اند و توضیح «بیگانه» بودن اجازه می‌دهد قواعد معمول فیزیک یا منطق کنار گذاشته شود. به‌طور قطع بهترین شخصیت و لذت‌بخش‌ترین بخش فیلم گلوردون است: موجودی کرمی‌شکل که طراحی‌اش از لاروها و موجودات میکروبی مانند تاردیگراد الهام گرفته است. دهانش بی‌انتها به‌نظر می‌رسد و مملو از دندان است، شبیه کرم‌های شنیِ داستانی،‌ می‌تواند تار درست کند و در برابر گرما و گدازه مقاوم است. ظاهرش ترسناک است، اما وقتی مترجمِ زبان فعال می‌شود صدایی کودکانه و دوست‌داشتنی پیدا می‌کند و چهره‌اش—هرچند بدون چشم—بسیار پرابراز و بامعرفت است. دوستی‌ای که بین او و الیو شکل می‌گیرد تأثیر بیشتری دارد تا رابطهٔ تحمیلیٔ فیلم بین الیو و خاله‌اش. متأسفانه، ریتم فیلم کند است و به‌شکلی که گاه طولانی‌ترین نود دقیقهٔ تابستان را تداعی می‌کند پیش می‌رود. فیلم در ساعت اول دچار لکنت می‌شود؛ الیو به اطرافیان دروغ می‌گوید، بیش از حد درگیر بیگانگان می‌شود و تلاش می‌کند خاله‌اش را برای همیشه ترک کند. نقشهٔ بزرگش پیوستن به جامعهٔ بیگانگان و ترک زمین است، اما به‌جز مونتاژ لذت‌بخشِ نشان‌دادن کامینیوِرس به گلوردون، باقیِ فیلم بیشتر حالتِ «اوه نه، من آن‌قدر دروغ گفتم که حالا نمی‌دانم چه کنم» دارد. استفادهٔ فیلم از حرکت‌کُند (اسلوموشن) ناموفق است و به‌نظر می‌رسد تصمیمی در مرحلهٔ پس‌تولید بوده؛ این جلوه‌ها ناپیوسته، لرزان و مصنوعی به‌نظر می‌رسند و اثر مورد نظر را منتقل نمی‌کنند. الیو از نظر بصری جذاب است و در بیست دقیقهٔ پایانی سرگرم‌کننده می‌شود، اما در کل تجربه‌ای ناامیدکننده است. فیلم تصمیم گرفته تمرکز کند روی شخصیتی که در بیشتر زمان، خودمحور و نامحبوب است و پیام اصلی‌اش در نهایت این است که بهتر است با کسانی که واقعاً برایت اهمیت قائل‌اند با رفتار مناسب‌تر برخورد کنی. من هرگز با فیلم پیکساری‌ای تا این حد احساس همذات‌پنداری نکرده‌ام. الیو فیلمی جذاب در ژانر علمی‌تخیلی است دربارهٔ پسری جوان به‌نام الیو سولیس که شدیداً به دنبال ارتباطی است با کسی که با او هم‌نوا باشد. من خیلی با او همذات‌پنداری می‌کنم و حتی فکر می‌کنم ممکن است او هم مانند من در طیف اوتیسم باشد. انیمیشن فیلم رنگارنگ و طنزهایش منحصر‌به‌فردند. خوشحال می‌شوم دوباره آن را تماشا کنم.