فیلم Hamnet 2025

«همنت» اثری هنری واقعی است که با وجود ریتم کند و برخی لحظات دشوار برای تماشاگر ناآشنا، پایداری و صبر را پاداش می‌دهد. این فیلم درباره‌ی ویرانیِ حاصل از درد است، اما همچنین درباره‌ی معجزه‌ی این است که هنر چگونه می‌تواند وسیله‌ای برای رهایی یا دست‌کم فهم باشد. کلویی ژائو از خلأی تاریخی — زندگی زنی فراموش‌شده و سکوتِ پسری گمشده — استفاده کرده و آن...

«همنت» اثری هنری واقعی است که با وجود ریتم کند و برخی لحظات دشوار برای تماشاگر ناآشنا، پایداری و صبر را پاداش می‌دهد. این فیلم درباره‌ی ویرانیِ حاصل از درد است، اما همچنین درباره‌ی معجزه‌ی این است که هنر چگونه می‌تواند وسیله‌ای برای رهایی یا دست‌کم فهم باشد. کلویی ژائو از خلأی تاریخی — زندگی زنی فراموش‌شده و سکوتِ پسری گمشده — استفاده کرده و آن را با احساسی پر کرد که در نهایت گواهی بر قدرت آفرینش است. شواهدی است بر این‌که بزرگ‌ترین تراژدی ادبیات در واقع از بزرگ‌ترین عمل عشق و حافظهٔ خانوادگی زاده شده است. امتیاز: A- ویلیام شکسپیر به‌طور گسترده به‌عنوان بزرگ‌ترین نویسندهٔ زبان انگلیسی شناخته می‌شود، هرچند دربارهٔ اینکه آیا او واقعاً همهٔ آثاری را که به او نسبت داده‌اند نوشته، اختلافاتی وجود دارد. جزئیات زندگی شخصی او هم کم و بیش مبهم‌اند و جنبه‌هایی از شخصیتش موضوع گمانه‌زنی‌های فراوان بوده‌اند، به‌ویژه آن‌جا که ممکن است بر فعالیت‌های ادبی‌اش تأثیر گذاشته باشند. همین پیوند میان زندگی و هنر، محل ظهور تازه‌ترین اثر کارگردان-نویسنده کلویی ژائو است. اقتباس از رمان فرضی پرفروش «همنت» اثر مگی اوفارل (که فیلمنامه را همراه با ژائو نوشت) تصویری داستانی از چگونگی پدید آمدن برجسته‌ترین اثر شکسپیر — تراژدیِ برجستهٔ هملت — ارائه می‌دهد. اساس روایت این است که نمایش‌نامه (در زمان شکسپیر نام‌های «هملت» و «همنت» به‌طور متقابل استفاده می‌شد) واکنشی است به سوگ/کوشش برای تاب‌آوری پس از از دست دادن پسر خردسالِ نویسنده (پل مسکال) و همسرش آگنس (جسی باکلی) به «وبا» (که معمولاً طاعون خیارکی فرض می‌شود). فرض بر این است که هملت تراژیک اما قهرمان‌گونه، ادای احترامی داستانی به فرزند واقعی و شجاعِ شکسپیر است (هرچند طبیعتاً کششِ منطقی میان پسربچهٔ یازده‌سالهٔ روستایی و شاهزادهٔ دانمارکی تا حدی دور از ذهن است). پرداختن به تولید نمایشگاه اغلب به اختلافات زناشویی بین ویل و آگنس منجر می‌شود، زیرا او در لندن روی نمایش کار می‌کرد و او خانواده را در استراتفورد-اَوِن مدیریت می‌کرد. در عین حال، زوج با احساسات از‌دست‌دادن دست‌وپنجه نرم می‌کنند و شکسپیر امید دارد با خلق این اثر به نوعی این درد را حل کند. هرچند این انگیزه شرافتمندانه و در دقایق پایانیِ فیلم به‌خوبی مطرح می‌شود، اجرای کلی اثر نیازمند ویرایش و فیلمنامه‌ای قوی‌تر است؛ فیلمنامه‌ای با عناصر کمتر تکراری و نامنسجم — به‌ویژه تلفیق ناشیانهٔ دیالوگ‌های نمایشی اصیل شکسپیر با گفت‌وگوهای معاصرِ بیرون از صحنه. این کاستی‌ها متأسفانه داستانی اغلب کُند و ساکن پدید می‌آورند، طوری که در نمایشگاهی که من حضور داشتم، تعدادی از تماشاگران عملاً در حال چُرت‌زدن بودند. علاوه بر این، به‌نظر می‌رسد فیلمنامه انتظار دارد که اکثر بینندگان آشنایی عمیقی با جزئیات نمایش‌نامه و زندگی‌نامهٔ شکسپیر داشته باشند؛ فرضیاتی که توقع زیادی از تماشاگران دارد. در مجموع، «همنت» مایهٔ ناامیدی قابل‌تأملی است؛ نمونه‌ای آشکار از آثارِ «جذب جوایز اسکار» که به‌خاطر صفات والا و موضوعش خود را بیش از حد مهم می‌انگارد. این نوع خودنمایی سینمایی گرچه سابقه‌ای در کارِ این فیلم‌ساز دارد، این بار نیز متأسفانه استثنا نیست. مگی اوفارل در این نمایش گفت که اقتباس رمانش برای پرده مانند تماشای جریانِ شن در ساعت شنی بود. او از متن مفصل شروع کرد، آن را به حدود نود صفحه تقلیل داد و سپس به کارگردانی (کلویی ژائو) سپرد که دوباره آن را گسترش داد تا چند ساعت فیلم متفاوتی نسبت به منبع اولیه خلق شود. به‌نظرم این توصیف کاملِ نحوهٔ برخورد با این بخش از زندگی شکسپیر است، و بالاخره — کاری از پل مسکال دیدم که فراتر از جنجال است. او بارد پیش از تبدیل‌شدن به بارد بود؛ به کودکان بی‌علاقه لاتین می‌آموخت تا بدهی پدرش را پرداخت کند و زندگی‌اش ملال‌آور بود. سپس با آگنس (جسی باکلی) آشنا می‌شود و عشق در نگاه اول اتفاق می‌افتد — گرچه خانواده نگرانی‌هایی دارند. پس از تولد فرزند اول‌شان، او تصمیم می‌گیرد در لندن زندگی بهتری می‌تواند بسازد و به‌شیوه‌ای مانند داستان دیگ و شانس (دیک وایتینگتون) راهی می‌شود تا به ثروت برسد. او در گروهی تئاتری کار نوشتن پیدا می‌کند و از آن پس بین همسرش در ووریک‌شر و حرفهٔ رو به رشدش در لندن تقسیم وقت می‌کند. سپس دوقلوها، جودیت و همنت، به دنیا می‌آیند. هر دو والد ضرورت دوری او را درک می‌کنند، اما فرزندان — که هر دو دلبند والدین‌اند — دلتنگ پدر می‌شوند و وقتی طاعون به شهرشان می‌رسد، تراژدی رخ می‌دهد. این زوج ویران‌شده باید هرکدام به‌راه خود با این مصیبت روبه‌رو شوند، و فرض رمان این است که همین سوگ الهام‌بخش شکسپیر برای نوشتن «هملت» بوده است. مشهود است که پژوهش‌های زیادی در این پروژه صورت گرفته و از طراحی صحنه تا بیست دقیقهٔ پایانی که این معروف‌ترین نمایش‌نامه به‌صورت خلاصه اجرا می‌شود، فیلم جذاب، حساب‌شده و بسیار تأثیرگذار در نشان‌دادن زندگی قرن شانزدهمی انگلستان است. بازی پل مسکال با نگاهی درخشان آغاز می‌شود، اما هرچه داستان پیچیده‌تر می‌شود، شخصیت او عمقی نشان می‌دهد که ترکیبی از شادی، ناامیدی و پشیمانی است — به‌نظرم بهترین نقش‌آفرینی‌اش تا کنون. در سوی دیگر، جسی باکلی از زمانی که او را در «وایلد رز» (۲۰۱۸) دیدم، بسیار پیشرفت کرده است. تلاش‌های او در این فیلم تا مرز واکنش‌های عاطفی شدید پیش می‌رود، به‌ویژه در صحنه‌های زایمان و پرورش کودک. جو الون و امیلی واتسون نیز به‌ترتیب در نقش برادر و مادر، وزنی به فیلم می‌افزایند، و باز هم مانند دفعات قبل، جاکوبی و نوا جوپ درخشان‌اند؛ نوا به‌خصوص در پایان نمایش واقعاً تأثیرگذار است. بدیهی است که داستان فرضی است، اما همچنان روایتی است که دل را می‌فشارد و فرصتی کمی برای احساسات اغراق‌آمیز باقی می‌گذارد، در دوره‌ای از تاریخ که مرگ و میر برای فقیر و غنی همواره محسوس بود. این فیلم داستانی عاشقانه و سوگ‌آمیز است و نکتهٔ خوشایند این است که پایانش گل‌گَردی نیست؛ نیازی نیست طرفدار درام تاریخی یا عاشق نثر پیچیده باشید تا از آن لذت ببرید. گروهی از هنرمندان در اوج توان خود، داستانی را ارائه می‌دهند که امروز نیز کاملاً قابل‌ارتباط است.